Çin Fıstık İhracatını Resmen Başlattı

Çin Fıstık İhracatını Resmen Başlattı

Çin Halk Cumhuriyeti Türkiye'den Antep Fıstığı ihracatını bugün resmen başlattığını açıkladı.

06 Temmuz 2019 - 14:02 - Güncelleme: 06 Temmuz 2019 - 14:37

Çin Halk Cumhuriyeti Türkiye'den Antep Fıstığı ihracatını bugün resmen başlattığını açıkladı. Türkiye’nin Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) Pekin Büyükelçisi Abdulkadir Emin Önen de, gerek açıklamalar yaparak, gerekse twetter hesabından “Tarım ürünleri ihracatımızda güzel bir gelişmenin daha müjdesini verelim” diyerek yaptıkları çalışmalar neticesinde Çin’in, Türkiye'den Antep Fıstığı ihracatını resmen başlattığını açıkladı.

Ülkemiz, üreticimiz ve ihracatçımız için hayırlı olsun

“Tarım ürünleri ihracatımızda güzel bir gelişmenin daha müjdesini verelim” diyen ÇHC Pekin Büyükelçimiz A. Emin Önen, “3 Eylül 2016'da Türkiye/Çin arasında 'Antep Fıstığı için Bitki Sağlığı Gereklilikleri Protokolü' imzalanmış, ancak bazı teknik şartlar sebebiyle Çin’e Antep Fıstığı ihracatımız resmî olarak başlayamamıştı. Yaptığımız çalışmalar neticesinde Çin, Türkiye'den Antep Fıstığı ihracatını bugün resmen başlattı. Çin'in 2018 yılında kabuklu/ kabuksuz 352,5 milyon dolarlık Antep Fıstığı ithal ettiğini bilmek önemli. Ülkemiz, üreticimiz ve ihracatçımız için hayırlı olsun” dedi.

Türk-Çin Dostluk Vakfı Başkanı Pekin'de

Türkiye’nin Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) Pekin Büyükelçisi Abdulkadir Emin Önen, Pekin'de bulunan Türk-Çin Dostluk Vakfı Başkanı Hasan Çapan'ı Büyükelçilikte kabul ederek istişarelerde bulundu.

15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Gününe davet

ÇHC Pekin Büyükelçimiz Abdulkadir Emin Önen, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü münasebetiyle Büyükelçilikte düzenlenecek anma etkinliğine, bütün vatandaşlarımızı davet etti.

‘Hayalimdeki Çin’ resim yarışmasında dereceye giren öğrenciler Büyükelçilikte

Pekin Büyükelçimiz Emin Önen, T.C Milli Eğitim Bakanlığının desteğiyle Uluslararası Bilimsel ve Kültürel Araştırmalar Vakfı  ve Çin Halk Cumhuriyeti Ankara Büyükelçiliği tarafından düzenlenen “Hayalimdeki Çin” resim yarışmasında dereceye giren öğrencileri Büyükelçilik konutunda kabul etti.Büyükelçi Önen, yarışmada ödül kazanan 10 öğrencinin 10 gün boyunca Çin'in farklı şehirlerini ziyaret edeceklerini söyledi.

Fıstık hakkında:

TÜİK'in yaptığı açıklamaya göre, Türkiye'de "Antep Fıstığı" üretiminin en fazla olduğu il Urfa'dır" diye konuştu. Cengiz, "Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) yaptığı açıklamaya göre, 2013 yılında Türkiye'de 88 bin 600 ton fıstık üretilmiştir. 2013′te Urfa'da 30 bin 574 ton fıstık üretilerek Türkiye ihtiyacının yüzde 34,5′i karşılanmıştır. Urfa'yı 18 bin 831 ton üretimle Siirt ve 9 bin 936 ton ile Antep takip etmektedir.

TÜİK’in 2014 verilerine göre, Şanlıurfa 21 bin 494 tonluk üretimle birinci. Gaziantep 17 bin 231 tonla, Siirt 15 bin 228 tonla takip ediyor. Adıyaman 9 bin 704, Kahramanmaraş 2 bin 438, Kilis 2 bin 349, Manisa 2 bin 45, Diyarbakır 1511, İzmir 1281, Mersin 1232, Mardin 1213, Çanakkale 769, Batman 692, diğer iller 2 bin 813 ton Antep fıstığı üretiliyor.

Urfa'da fıstık ağaçları mevcut tarım alanlarının yüzde 50′sini kaplıyor. En büyük üretim Urfa'da yapılıyor. Ancak yeterli sanayimiz olamadığı için işlenmek üzere Antep'e giden fıstıklara Gaziantep damgası vuruluyor.

Şanlıurfa'da 9 milyon 700 bin fıstık veren, 5 milyon 300 bin fıstık vermeyen ağaç bulunuyor. Türkiye'de en çok fıstık üreten il olan Şanlıurfa, işleme tesisleri olmadığı için ürününü Gaziantep'e vermek zorunda kalıyor.
Bundan 7 yıl öncesine kadar Şanlıurfa'da yüksek üretim potansiyeline rağmen, fıstığı işleyecek tesislerin olmayışı sebebiyle ürünlerini Gaziantep'e satmak zorunda kaldıklarını ifade eden üreticiler, “Bu yüzden de yüksek kaliteye sahip olan Şanlıurfa fıstığı değişik isimlerle iç ve dış piyasaya sürüldü. Teknolojiden geri kalan Şanlıurfalı fıstık üreticileri böylece Türkiye'nin en kaliteli fıstığını Gaziantep'e satarak, Şanlıurfa'nın fıstık patentini de Gazianteplilere kaptırmış oldu. Bu yıl elde ettiğimiz 42 bin ton fıstığı Gaziantep'e sattık. Fıstığın merkezi Şanlıurfa'da bir tek fıstık fabrikasının olmaması bizleri sıkıntıya düşürüyor. Fıstığımızı mecburen Gaziantep'e satıyoruz” diye 10.04.2007 günü açıklama yapmışlardı.

Şanlıurfa'nın simgeleri haline gelen ürünlerin patenti başka iller tarafından alınmaktadır. Urfa'mızın biberini Kahramanmaraş, fıstığımızı Antep, çiğköftemizi Adıyaman, kadayıfımızı Hatay, ciğer kebabımızı, lahmacunumuzu, baklavamızı diğer iller, ''Peygamberler Şehri'' unvanımızı Diyarbakır, türkülerimizi de Kırşehir erken davranarak sahiplenmiştir.

Urfa fıstığı hakkında ansiklopedik bilgiler:

Fıstığı ilk olarak Eti’lerin yerleştikleri Güney Anadolu’da kültüre alınmış ve M.S. birinci yüzyılda Suriye valisi Vitellus tarafından Roma’ya götürüldüğü Plinius tarafından bildirilmiştir. Fıstık buradan Afrika ve diğer Avrupa ülkelerine yayılmış ve daha o çağlarda kral sofralarına girmiş olması, iyi kültür çeşitlerinin bulunduğunu ve meyve değerinin bilindiğini göstermektedir. Ülkemizde yapılan arkeolojik kazı çalışmalarında milattan en az 7 bin yıl öncesine ait fıstık fosillerine rastlandığı ve bu meyvenin daha o dönemlerde insanlar tarafından tüketildiği belirtilmektedir

M.Ö. 1800’lü yıllarda fıstık ağaçlarının Babil kralı Merodach-Baladan’ın bahçelerine dikildiği bildirilmiştir. Fıstık ile ilgili ilk tarihi bilgilerin, Suriye’de M.Ö. 1. yüzyılda Poseidon tarafından yazıldığı ve fıstık kültürünün İspanya’ya ve muhtemelen Roma İmparatorluğuna bağlı Güney Avrupa, Kuzey Afrika ve Yakın Doğu bölgelerine Flavio Pompeo tarafından yayıldığı, bununla birlikte fıstık kültürünün Orta Asya’ya yakın olan antik Pers İmparatorluğunda başladığı bildirilmektedir

Fıstığın anavatanı, kültür çeşitlerinin oluşum ve gelişim merkezi ve en önemli gen kaynağı, Küçük Asya, Kafkasya, İran ve Türkmenistan’ın yüksek kısımlarını içine alan Yakın Doğu bölgesidir. Birçok yabani Pistacia türlerinin doğal ve yaygın olarak bulunduğu Orta Asya gen merkezinde fıstık yetiştiriciliği günümüze kadar önemli bir gelişme gösterememiştir. Türkmenistan’ın Afganistan ve İran sınırında bulunan Bathız Doğal Koruma Alanında 800 yıllık erkek ve dişi fıstık ağaçları görülmüştür

Dünya fıstık üretiminde, ülkemiz İran ve A.B.D.’den sonra üçüncü sırada yer almakta ve bizden sonra Suriye gelmektedir (FAO, 2010). İran ve A.B.D.'de sulu koşullarda ve çoğunlukla birinci sınıf tarım arazilerinde üretim yapılırken, Türkiye ve Suriye'de tamamen kuru koşullarda ve çoğunlukla kıraç arazilerde üretim yapılmaktadır. Ancak son yıllarda GAP projesi kapsamında sulama olanaklarının genişlemesiyle birlikte fıstık alanlarında sulamanın yapılmaya başladığı görülmekte ve bu ilimizde en üst düzeye yaklaşmaktadır. Yine son yıllarda ilimiz Şanlıurfa’da, yeni fıstık bahçeleri tesis edilmekte ve üretim alanlarımız hızla genişlemektedir. İran, A.B.D., Türkiye ve Suriye, dünya fıstık üretiminin %90’ından fazlasını karşılamaktadır. İran, dünya fıstık üretiminin yarısından fazlasını tek başına karşılamakta ve bunu %21.77’lik payla A.B.D. takip etmektedir. Ülkemiz ise 100 bin ton ortalama üretimle dünya fıstık üretiminde %12.5’lik bir paya sahiptir.

Fıstık bahçelerinden iyi bir verimin alınabilmesi için bahçe içerisinde uygun tozlayıcılar bulundurulmalı ve uygun çeşit seçimi yapılmalıdır. Bunun yanında yapılan budama, gübreleme ve sulama uygulamalarıyla da verim artmaktadır. Fıstığın yoğun olarak yetiştirildiği Güneydoğu Anadolu Bölgesindeki üreticiler, eskiden “zeytin babadan, fıstık dededen kalmalı” anlayışına sahiptiler. Yani fıstık 20 yaşında meyve vermeye başlayıp 40-50 yaşlarında tam meyve verir inancı yaygındı. Halbuki günümüzde sulu koşullarda aşılı fidan ve uygun çeşitle bahçe tesis edildiğinde, ağaçlar 3-4 yaşında meyve vermeye başlamakta ve gelir yönünden 10 yaşında sahibini memnun edebilmektedir.

Kaynak: Prof. Dr. İzzet AÇAR / Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR x
Akçakale Kudüs Gibi Olmadan Harekat Başlamalı
Akçakale Kudüs Gibi Olmadan Harekat Başlamalı
Behçet Atilla Şanlıurfa'ya Döndü
Behçet Atilla Şanlıurfa'ya Döndü