Şanlıurfa'da Kuş Takaları

Şanlıurfa'da Kuş Takaları

Şanlıurfa Mimarisinde Kuş Takaları (Kuşluklar), Urfa'da kuşçu kahvehâneleri,kuş matarları,Kuş evleri ile ilgili merak edilenler.

Şanlıurfa'da Kuş Takaları
18 Eylül 2016 - 00:27 - Güncelleme: 18 Eylül 2016 - 00:41
Reklam

Şanlıurfa’da rastlanan en eski kus evleri Harran höyüğündeki kazı çalışmalarında ortaya çıkan İslami döneme ait yapılarda yer alan ve güvercin beslemek için kullanılan “kus evleri” dir. Bunlara yörede MATAR denilmektedir.

Urfa evlerinin ortasında tas döşeli bir avlu yer alır, bu avlunun ortasında tastan yapılmış bir havuz, havuzun yanında çiçeklik (bahçe) yer alır. Bahçe zemini toprak olup içerisinde çeşitli çiçekler ile dut, kebbat, nar, incir, annep, zakkum gibi ağaçlar yer alır. Ayrıca avlunun büyük bölümüne gölge yapan bir Ariş (asma) da bu bahçede yetişir. Bahçenin etrafında kuşlar için su kapları yer alır. Bu çiçeklik aynı zamanda çöpe atılması günah olan sofradaki ekmek kırıntılarının silkelendiği yerdir.

Evlere alışmış yabani kuşlar (güvercinler) bu kırıntılarla beslenirler. Urfa'daki kuş tutkusu evlerin elverişli olması neden olmuştur denilebilir. Zira tas evlerde hayatların (avlularının) geniş ve gürültüden uzak oluşu, damların toprak ve düz oluşu kuş beslemek için çok elverişlidir.

Tarihi bir Urfa evinin avlusunda otururken bir kanat çırpma sesi ile başınızı yukarı kaldırdığınızda oda pencerelerinin üzerinde yer alan zarif kuş Takaları’nda keyifle gezinen mutlu kuşları görürsünüz. Kuşlar Urfa evlerinin kanatlı sakinleridir.

Şanlıurfa Halkının kusa verdiği değer ve kuşa yönelik insancıl davranış "Geleneksel Şanlıurfa Evleri"nin avluya bakan oda pencerelerinin üstünde yer alan "kuş takaları"nda (kuş evleri) görülmektedir.

Kuş beslenen evlerde "hayat"ın bir yanında veya damların uygun bir kösesinde “kuş matarları” (kuş evleri) vardır. Bazen avludaki bir oda da “kuş evi” (Matar) olarak kullanılır.

Ayrıca Urfa evlerinde gezenek konsollarının arasında sıra halinde kuş takaları yer alır. Bunlar yabani kuşların yuva yapması için düşünülmüştür. Bazı kus takaları daha geniş biçimde olup içlerinde birden fazla küçük nisler (yuvalar) yer alır. Bu tipteki kus takalarına “matar” denilmektedir.

Oda pencerelerinin üzerinde dikey olarak üçlü düzende yapılmış kus takaları da bulunmaktadır Bu takaların etrafında sanat eseri tas süslemeler ve motifler dantel gibi yer alır.

Sanat tarihçisi A. Cihat Kürkçüoğlu'nun: “Bir evin güzelliğini kuşlara sormak lazım. Eğer onlar için kuş takaları (barınak) varsa onlar bile mutludurlar” sözü bu kültürü çok güzel ifade etmektedir.

Günümüzde apartmanların yer aldığı mahallelerde yasayan kuşlar, saray yavrusu

“Geleneksel Urfa Evleri”ndeki saltanatlarını artık sürdüremiyorlar. Ya çatılarda, ya da balkonlardaki klima motorları arkasında yuvalarını yapıp ürkek bir yasam sürüyorlar.

Şanlıurfa’da kuşçuların buluştuğu "kuşçu kahvehâneleri"nin içinde, kuşların konulduğu tel kafesli odacıklar bulunur. Bu kahvehanelerin damında da kuş matarları (kuş evleri) yer alır. Otantik yapısını koruyan kuşçu kahvehânelerinde, kuş sohbetleri ve kuş alışverişi yapılır, kuşlar seyredilir ve ötüşleri dinlenir. Bu kus evleri insanoğlu ile kuşların dostluğunun yeşerdiği ve yasadığı mekânlardır 

Haber Fotoğrafları


2016/09/8828810.jpg
2016/09/4891431.jpg
2016/09/6112618.jpg
2016/09/2289661.jpg

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİRx
17 ilde FETÖ operasyonu
17 ilde FETÖ operasyonu
Urfa’da polislere yangın eğitimi
Urfa’da polislere yangın eğitimi