Turşuların efendisi, Urfa Ekşilisi-Videolu Haber
Reklam
Reklam

Turşuların efendisi, Urfa Ekşilisi-Videolu Haber

Şanlıurfalı Sedat Denek, kentin unutulmaya yüz tutmuş adetlerinden olan Urfa Eşkilisi’ni kendisi yaparak, Tanımadığı insanlara bile dağıtıp bu geleneği sürdürmeye çalışıyor

02 Aralık 2017 - 15:29 - Güncelleme: 02 Aralık 2017 - 16:14

Şanlıurfalı Sedat Denek, kentin unutulmaya yüz tutmuş adetlerinden olan Urfa Eşkilisi’ni kendisi yaparak, komşularına, akrabalarına ve sosyal medyadan anlatıp, tanımadığı insanlara bile dağıtıp bu geleneği sürdürmeye çalışıyor. Kente özgü yemeklerin yanında sunulan Urfa Eşkilisi’nin yapımının kolay olduğuna değinen Denek, “Seneye de bunun festivalini yapmak istiyoruz. Bir yerde toplansın insanlar, yemekler yapılsın, bizim Urfa halkının eski özüne dönelim” dedi.

Şanlıurfa, yemek kültürü ile Türkiye’nin önde gelen şehirlerinin başında geliyor. Çiğköftesi, lahmacunu, ciğer kebabı, boranisi ve daha sayılamayacak birçok yemeği ile insanların damak tadına hitap eden Şanlıurfa’da, özellikle bu yemeklerin yanında sunulan mezeler de lezzeti ile yemeklere farklı bir güzellik katıyor. Bu önemli lezzetlerin başında gelen tatlardan biri de farklı bir turşu çeşidi olan Urfa Eşkilisi. Ancak acı ve ekşi tadı ile damaklara kazınan ve özellikle komşulara-akrabalara dağıtılması ile gelenek haline gelen Urfa Eşkilisi, şu dönemlerde eskisi kadar yapılmıyor. Şanlıurfalı Sedat Denek ise bu geleneği sürdürmek için eşiyle birlikte Urfa Eşkilisi’ni yapıp komşularına, akrabalarına, tanıdıklarına ve sosyal medyadan anlatıp, tanımadığı insanlara bile dağıtıyor. Şanlıurfa’nın özüne sahip çıkması ve geleneğin yaşaması adına böyle bir şey yaptıklarını ifade eden Sedat Denek, Urfa Eşkilisi konusunda Gazete İpekyol’a değerli açıklamalarda bulundu.

Sizi biraz tanıyabilir miyiz?

Adım Sedat Denek, Şanlıurfa’da kozmetik işiyle uğraşıyorum, Pembe Kozmetik’in sahibiyim. Bahçelievler semtinde esnafım. Urfa halkına hizmet etmeye devam ediyoruz.

Urfa Eşkilisi’ne gelecek olursak, biraz bilgi alabilir miyiz?

Malumunuz Urfalılar çok iyi bilir, eskilerde çok yapılırdı eşkili. Ben pazardan biber alırken, pazarcılar sordu bu eşkili nedir? Bizim gibi yeniler, çok iyi bilmez. Eskiler, büyüklerimiz çok iyi bilir. Zamanında hayır için insanların komşularına akrabalarına dağıttığı bir turşu şeklidir. Ama bu Şanlıurfa’ya özgü bir turşu şeklidir. Başka yerde bulunmaz, sadece Urfa’da yapılır. Parayla da satılmaz, hediye edilir, az da olsa komşulara-tanıdıklara dağıtılır. Bildiğiniz gibi Urfa’nın çok güzel yemekleri var, bamya, borani ve çiğköftemizin yanında çok sevilerek yenen bir turşu biçimidir.

Urfa Eşkilisi yapma fikrinin kaynağı, temeli neydi?

Urfa Eşkilisi Şanlıurfa’da belli bir yıldan sonra yapılmamaya başladı veya o yapanlar rahmetli oldu, öğretmedi insanlara. Bu Urfa’da unutulmaya yüz tutmuştu. Ben ve eşim de çok sevdiğimiz için yapan bir-iki kişi vardı onlara haber salıyorduk, bize küçük küçük parçalar veriyorlardı. Ama biz çok sevdiğimiz için çok yemek istiyoruz. Nasıl yapalım derken, eşime dedim ki biz üzüm sıkmıyoruz ya, sıkamayız vaktimiz de yok. Urfa’nın Halfeti İlçesinde üzümün suyunu sıkıp, hazır olarak satıyorlar. Onları aldık, eşimle bir deneme yaptık, kimseye de söylemedik nasıl olacak diye. Aradan 15-20 gün geçti, baktık ki bu tuttu, bundan 4 sene önce. O tutunca dedik ki biz bunu çok seviyoruz, bunun dağıtmamız lazım. 3 sene önce 35-40 kişiye, geçen sene 300 kişiye dağıttık, bu sene de 500 kişiye dağıtmak için çabalıyoruz ama inan ki çok zor. Pazara gidiyorsun küçük küçük özenle seçmen lazım. Biberler küçük olacak ki böyle tadını alalım, hem de daha taze oluyor.

İnsanların tepkisi nasıl peki?

Bazen insanlar diyor satmıyor musunuz? Satmıyoruz, sadece dağıtım yapıyoruz Allah rızası için. Hedefimiz Urfa’daki herkesin evinde bunu yapması, herkesin evinde olması. Geçen gün burada yaparken bayanın bir sordu satıyor musunuz diye, hayır dedim. Acı olmasına rağmen yedi, satmıyoruz deyince üzüldü. Eşime işaret ettim, bir tane ver dedim.

Urfa Eşkilisi satılmıyor, dağıtılıyor insanlara. Bunun sebebi nedir?

Bu Urfa’ya özgü bir şey bu. Aslında bunu gözden kaçırmışız. Ben de Allah rızası için yapıp dağıtmaya karar verdim. Çok şükür başarılıyız şimdi, 500-600 kişiye dağıtacağız. Seneye de bunun festivalini yapmak istiyoruz. Bir yerde toplansın insanlar, yemekler yapılsın, bizim Urfa halkının eski özüne dönelim. Ben dağıtıyorum ya, bazen insanlar diyor ki niye dağıtıyorsun? Zarar gibi görünüyor ama biz kar ediyoruz. Allah rızasını kazanıyoruz. İsteyen herkese de anlatırız nasıl yapıldığını, çok basit. Ben buradan eski Urfalılara, büyüklerimize de teşekkür ediyorum, çok güzel adetlerimiz varmış. Biz bunları tanıtalım.

Peki, yapılış konusuna gelirsek, içinde neler var, hazır hale gelmesi kaç gün sürüyor?

Eski büyüklerimiz üzümün suyunu çıkarırlarmış, onu bir küp içerisinde sıcak bir yerde o üzüm suyunun oluşmasını beklerlermiş, içine de tuz atıyorlarmış helal olsun diye. Ondan sonra içerisine biber atılıyor, kara havuç atılıyor. İçine tuzumuzu da atıyoruz. 15-18 gün arasında hazır oluyor. Bazen insanlar diyor ki ben bilmiyorum, inanın çok basit. Seneye Allah izin verirse bir daha video çekeceğim. Öz Urfa üzüm suyuyla nasıl yapıldığını anlatacağım. Bir de üzüm sirkesi var. Hiç yapamıyorum diyorsanız, üzüm sirkesini alıyorsunuz, plastik bidona koyun, içine biberi koyun, üzerine kara havucu koyun, tuzunu da bir avuç dökün, üzüm sirkesini boşaltın, yine aynı oluyor ama dediğim gibi asıl Urfa Eşkilisi üzüm suyu ile olur. Yabancılar da buraya geldiği zaman bunu tanısın. En ufak bir şey de diyorlar ki bu Antep’in, Urfa’nın neleri var neleri. Bunları ortaya çıkaralım, benim amacım bu.

Son olarak eklemek istediğiniz bir şey var mı?

Urfa’mızın özüne, Urfa’mızın örf ve adetlerine sahip çıkalım. Ben bunu istiyorum büyüklerimizden. Herkes kendi malına sahip çıksın, yoksa elimizde bir şey kalmayacak, en sonunda diyeceğiz ki Urfa’da sizin olsun. Özümüze sahip çıkalım, Urfa’ya özgü çok şeyler var. Elimizden gelen ne varsa Urfa için.

KAYNAK: Röportaj: Mustafa PAYIK/AJANS URFA

YORUMLAR

  • 1 Yorum
  • Hüseyin köseler
    2 hafta önce
    Sedat abi Urfa seninle gurur duyuyor. Köftenin de tanıtımını yaparsan çok iyi olur. Teşekkürler .
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR x
Antalya'da şüpheli ölüm
Antalya'da şüpheli ölüm
17 iş yerini dolandıran şüpheliler yakalandı
17 iş yerini dolandıran şüpheliler yakalandı