Urfa Halk Oyunları

Urfa Halk Oyunları

Şanlıurfa il genelinde oynanan Halk oyunları hangileridir, nasıl oynanır, isimleri, Urfa merkez'de oynanan oyunlar

Urfa Halk Oyunları
24 Eylül 2016 - 23:45 - Güncelleme: 24 Eylül 2016 - 23:53
Reklam

Şanlıurfa il genelinde oynanan oyunları Halay ve Karşılama diye iki başlık altında ele alabiliriz. Halay türü yaygın olmakta birlikte Şanlıurfa Merkezde oynanan Dörtlü Değnek Oyunu, Fasıl, Kılıç Kalkan ve Bıçak Oyunu karşılıklı oynana karşılama türündeki oyunlardır.

Girani (Ağırlama) : O yun ağırlamadır ve ritmi çok ağırdır. Oyuncular yan yana dizilerek oynarlar. Başta oynayan kişi oyundaki idareyi sağlar.

Düz (Düzzo): Bu oyuna genelde köy düğünlerinde çok rağbet edilir. Köyde bu oyunu erkekle, evli yaşlı kadınlar birlikte oynar. Şehir düğünlerin de erkekler “erkek düğününde” kadınlar ise “kadın düğününde” oynarlar. Bu oyunda bütün maharet ekip başındadır oyunun bir yerinde çıkıp kendine has figürler yapar.

Tek Ayak (Derik): Bu oyun çok güzel bir kız için yakılan türküden çıktığı söylenmektedir. Kızın adı Züleyha takma adı ise “Derik” tir. Hangi düğüne gitse o düğün şenlenirmiş. Derik'i seyreden erkekler kızın güzelliğine ve oyununa hayran olurlarmış. Derik in düğünlerdeki oynadığı oyunlardan tek ayak ortaya çıkmıştır.

İki Ayak (Dınnıg): Oyun ismini ayağın iki defa öne vurulmasından almıştır. Belli bir hikayesi vardır. Fakir bir çocuğun çok yakını evlenecektir. Düğünde giyebileceği bir şeyi yoktur. Annesi oğlunun üzülmemesi için bir çift çorap örmeye karar verir, o kadar yoksuldur ki ikinci teki örmeye yün temin edemez. Çocuk düğüne tek çorabı giyerek gider çorapsız ayağın görünmemesi için çorap giydiği ayağını ön plana çıkarır. Böyle oynaması çevrenin hoşuna gider o günden beri bu oyunun iki ayak adıyla oynandığı söylenir.

Üç Ayak: Oyun ismini ayak figürlerinden alır. Yalnız kızlar yalnız erkekler yada kızlı erkekli karışık oynanır

Kımıl: Kımıl, buğdayların başak verdiği sırada tanelerine dadanıp, öz suyunu emerek öldüren bir böcektir. Oyun da köylünün bu böcekle mücadelesini ifade eder.

Urfalıyam Ezelden: Bu oyun Ömer isimli bir oyuncudan alınmıştır. Bu zamana kadar bu oyunun gelme sebebi Ömer'in yakışıklı, yiğit, yetenekli güzel oyun oynayıp güzel hoyrat söylemesidir.

Soseh: Bu oyunun bulgur döğmeyle ilgili olduğu söylenmektedir. Ayakların yere vuruluşu ile çıkan seslerin tokmak ile dövme döğülürken çıkan sese ve ritme yakınlığı hemen hissedilir. Oyun sadece erkek veya sadece kız veya karışık oynanabilir.

Gazale: Köylü kızı elinde kovası ile süt sağmaya giderken komşu köyden davul sesi gelir , davul sesine ayak uydurmak için ceylan gibi sağa sola sekerek oynamaya başlar. Böylece gazale oyunu doğmuş olur gazale ceylan demektir kızın ceylan gibi sekmesinden dolayı bu adı almıştır.

Teşi: Teşi yün ve pamuk eğirmeye yarayan iğ'dir. Kadının ev işlerini sembolize eder. Halay bir sağa bir sola kaydığında Serajeri adını alır. Oyunda ip eğirme , süt sağma, hamur yoğurma gibi ev işleri dile getirilir.

Dinge: Adını davul sesinden almıştır. Avdan dönen baba oğluna annesini sormuş çocuk da babasına annem dın dın a gitti demiş çocuğun böyle söylemesi çevrede ilgi çekmiş o an annesinin oynadığı oyuna dıngey demişler.

Lorke (Abrevey): Bir çok adı vardır. Her figürün değişmesiyle farklı bir ad alır. Çok yaygın bir oyundur. Vücut dik olarak ayaklar üzerinde sıçranırsa “dik” aynı tempoyla sağ ve sol ayak

Gemi: Özellikle Fırat kenarındaki köylerde oynanır. Salla nehri geçiş yük nakli ve bu işler yapılırken meydana gelmiş kazaları anlatır.

Cezayir: Bir erkek oyunudur. Zurnanın çaldığı Cezayir havası oyuna bir çeşni verir. Sert ayak vuruşları ile oynanır. Trampa , Mozaka adlarını da alır.

Çeçen Kızı: Çok hareketli bir oyundur. Az farkla selman da denir.

Dörtlü Değnek Oyunu: Oyun adından’da anlaşıldığı gibi oynanan mekana göre en az 4 kişi ile oynanır. Oyunu yalnız erkekler icra ederler oyunun tamamında yiğitlik ve mertlik teması öne çıkar fasıl oyunu olduğundan her fasılda farklı figürler ve buna bağlı ezgilerin zenginliği görsel ve işitsel olarak sergilenir oyunun son fasılanda ceng teması vardır. Şanlıurfa’nın kurtuluşu sırasında Fransızları Urfa’dan atan Çete’ler (Kuva-i Milliye direnişçileri) bunu kutlarlarken davul zurna eşliğinde sergilemiş oldukları figürlerin meydana getirdiği ve aslı kılıç- kalkan olan daha sonra yaralanmalara sebebiyet verdiği için değnekle oynanan bir fasıl oyunudur.

Kılıç Kalkan Oyunu: Değenek yerine kılıçların kullanıldığı oyunudur. 11

Fasıl Oyunu: Mahrama Oyunu da denir. Değenek yerine iki elin yukarıya kaldırılarak mahrama, yani mendille oynanan oyundur. Genelde bayanlar tarafından karşılıklı oynanan oyunlardır. Yaşlı erkekler de bu oyunu oynar.

Pıçak Oyunu: Kasap oyunu da denir. Kasap bıçakları, müzik ritminde çift bıçakla gösteriş ve riskli fiğürler yaparak karşılıklı oynanan oyundur.

Şanlıurfa Halk Oyunlarında Müzik aleti olarak en çok davul ve zurna kullanılır. Kaval ve abrana ilke halay oyunlarının oynandığı görülmektedir. Müzik genelde ağırdan başlayarak hızlı bir tempo ile biter. Oldukça zengin bir müzik çeşidi icra edilir. İcra edilen müzik eşliğinde oynayan kişiler adeta kendinden geçer, izleyiciler ise doyumsuz bir gösteri izlemiş olurlar.

Haber Fotoğrafları


2016/09/9225690.jpg
2016/09/6075693.jpg
2016/09/1751907.jpg
2016/09/7370640.jpg

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİRx
Köprü'den Aşağı Uçan İmam Kurtarılamadı
Köprü'den Aşağı Uçan İmam Kurtarılamadı
İsmail Dinler ile yollar ayrıldı
İsmail Dinler ile yollar ayrıldı