Vatandaşlık ne zaman ortaya çıktı?
-
Antik Dönem: Atina'da vatandaşlık, sadece bir şehirde yaşamak değil, o şehrin yönetimine katılma hakkı ve sorumluluğu demekti. Ancak bu hak sadece özgür, mülk sahibi ve erkek bireylere tanınıyordu.
-
Roma Dönemi: Romalılar vatandaşlığı daha hukuki bir statü haline getirdiler. "Civitas" olarak adlandırılan bu statü, kişiye imparatorluk genelinde hukuki koruma sağlıyordu.
-
Modern Vatandaşlık: Bugün bildiğimiz, ulus-devlete bağlılık ve eşit haklar üzerine kurulu modern vatandaşlık anlayışı ise 1789 Fransız İhtilali ile doğmuştur. İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi ile birey, "tebaa" (kul) olmaktan çıkıp "vatandaş" (hak sahibi birey) statüsüne yükselmiştir.
Hangi Kızılderili kabileleri Türk?
Bilimsel ve antropolojik açıdan "doğrudan Türk" olan bir Kızılderili kabilesi yoktur. Ancak, bu konu sıklıkla Türklerin ve Amerika yerlilerinin ortak kökenleri üzerinden tartışılmaktadır.
-
Genetik Akrabalık: Yapılan DNA araştırmaları, Amerika yerlilerinin genetik kökeninin Sibirya ve Orta Asya'daki Altay halklarına (Türklerin de köken aldığı bölgeler) dayandığını kanıtlamıştır.
-
Benzerlik Gösteren Gruplar: Dil ve kültür benzerlikleri nedeniyle özellikle Sioux (Siyu), Navajo ve Maya kabileleri ile Türk kültürü (kilim desenleri, güneş sembolleri, bazı kelime benzerlikleri) arasında bağ kurulmaya çalışılır.
-
Bilimsel Görüş: Bilim dünyası, bu iki grubun "akraba" olduğunu (aynı kökten geldiklerini) kabul eder ancak Kızılderilileri "Türk" olarak nitelendirmez; her iki grubun da binlerce yıl önce Orta Asya'dan ayrılan ortak bir atadan geldiğini savunur.
Kızılderililer Amerika'ya nasıl gitti?
Kızılderililerin Amerika kıtasına geçişi, son Buzul Çağı sırasında gerçekleşmiştir. Bu süreç genellikle şu şekilde açıklanır:
-
Bering Boğazı (Beringia): Yaklaşık 15.000 - 20.000 yıl önce, deniz seviyesinin düşmesiyle Sibirya ile Alaska arasında Beringia adı verilen karasal bir köprü oluştu.
-
Göç Yolu: Asya'dan yola çıkan avcı-toplayıcı gruplar, bu kara köprüsünü geçerek Amerika kıtasına ayak bastılar.
-
Kıtaya Yayılma: Buzulların erimesiyle birlikte güneye doğru inen bu topluluklar, binlerce yıl içinde Kuzey, Orta ve Güney Amerika'nın tamamına yayılarak farklı kültürler ve medeniyetler oluşturdular.
Hala yaşayan Kızılderili var mı?
Evet, Amerika kıtasında hala yaşayan milyonlarca Kızılderili (Yerli Amerikalı) bulunmaktadır. Ancak yaşam koşulları ve statüleri ülkeden ülkeye farklılık gösterir.
-
Amerika Birleşik Devletleri: ABD'de federal olarak tanınan 574 kabile bulunmaktadır. Bunların en kalabalıkları Navajo ve Cherokee kabileleridir. Birçoğu "Rezervasyon" adı verilen özel özerk bölgelerde yaşarken, büyük bir kısmı modern şehir hayatına karışmıştır.
-
Güney ve Orta Amerika: Meksika, Peru, Bolivya ve Guatemala gibi ülkelerde nüfusun çok büyük bir kısmını yerli halklar veya yerli-avrupa karışımı olan "Mestizo"lar oluşturur.
-
Temas Kurulmamış Kabileler: Özellikle Amazon ormanlarının derinliklerinde, dış dünya ile hiç temas kurmamış çok az sayıda küçük kabile olduğu bilinmektedir.




