Ekonomi

Çiftçi Ekimden Kaçıyor: Gübre ve Mazot Maliyetleri Üreticiyi Vurdu

Enflasyon ve yükselen masraflar kârlılığı sıfırlayınca pamuk üreticisi tarladan uzaklaştı.

Abone Ol

Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü (TEPGE) tarafından yayımlanan Temmuz 2026 Pamuk Tarım Ürünleri Piyasaları Raporu, Türkiye pamuk sektöründeki güncel durumu gözler önüne serdi. Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) Bitkisel Üretim 1. Tahmini verilerine göre, 2026/2027 sezonunda kütlü pamuk üretiminin bir önceki sezona kıyasla yüzde 32,5 oranında gerileyerek 1,3 milyon tona düşeceği öngörülüyor. Beklenen bu tablo, pamuk sektöründe son 35 yılın en düşük üretim seviyelerinden birine işaret ediyor.

Türkiye Pamuğunun Yüzde 41,7'si Şanlıurfa'dan

Ülke genelinde rekolte düşüşü ve arz güvenliği endişeleri öne çıkarken, Şanlıurfa pamuk üretimindeki ezici üstünlüğünü sürdürüyor. Türkiye'de pamuk üretiminde en büyük paya sahip iller sıralamasında Şanlıurfa yüzde 41,7'lik devasa oranıyla açık ara ilk sırada yer alıyor. Şanlıurfa'yı yüzde 18,2 ile Diyarbakır, yüzde 11,6 ile Aydın, yüzde 7,3 ile Hatay, yüzde 6,7 ile İzmir ve yüzde 3,4 ile Manisa takip ediyor. Pamuk ambarı konumundaki Şanlıurfa, Türkiye'nin tekstil ve tarım ekonomisi için stratejik önemini muhafaza ediyor.

Maliyet Yükü ve Ekim Alanlarındaki Daralma

Pamuk üretiminde beklenen tarihi düşüşün ana nedeni olarak, üreticilerin düşük pamuk fiyatları karşısında yeterli kârlılığı yakalayamaması ve ekim alanlarını daraltması gösteriliyor. Gübre, mazot, enerji, tohum ve işçilik maliyetlerindeki artışların yüksek enflasyon ortamıyla birleşmesi üretici gelirlerini ciddi boyutta baskılıyor. 2024/2025 sezonunda 830 bin tona yükselen lif pamuk üretimi, Türkiye'nin 1,63 milyon tonluk iç tüketiminin ancak yarısını karşılayabildi. 2025/2026 sezonunda ise ekim alanları yüzde 14 azalarak 402 bin hektara kadar geriledi.

İthalatta Brezilya Öne Çıktı, Destekleme Modeli Değişti

Yurt içi üretimin tüketimi karşılayamaması nedeniyle Türkiye'nin pamuk ithalatı yüksek seviyelerini koruyor. İthalatta fiyat avantajı sunan Brezilya lider konuma yükselirken, ABD pazarda kan kaybetti. Diğer yandan Türkiye'de pamuk destekleme politikalarında 2025 yılı itibarıyla köklü değişikliğe gidilerek kilogram başı ödemeden havza bazlı ve alan esaslı destek modeline geçildi. 2026 yılı için temel destek ve planlı üretim desteği birim fiyatları dekara 697,5 TL olarak belirlendi.